Demokrates.eu

Autor: Demokrates

  • Robert Kurz, Totalitarna ekonomia i paranoja terroru

    Image(Komentarz Demokratesa: poniższy tekst z września 2001 staje się wraz z upływem czasu, niestety, coraz bardziej aktualny; zdaje się potwierdzać obawę, że obecny kryzys gospodarczy nie da się przezwyciężyć bez bardzo głębokich zmian systemowych)
     
    Instynkt śmierci kapitalistycznego rozumu
     
    Wielkie a symboliczne katastrofy bywały nieraz w historii ludzkości  okazjami  do opamiętania się –   możni  rezygnowali z pychy, społeczeństwa zastanawiały się nad sobą i poznawały swoje granice.  Po ataku kamikadze na centra systemu nerwowego USA nic podobnego nie daje się zauważyć w kapitalistycznej społeczności światowej. Można odnieść wrażenie, że barbarzyński atak z mroków irracjonalizmu    zrównał z ziemią nie tylko World Trade Center, lecz także ostatnie resztki krytycznego myślenia światowej demokracji. Ta społeczność nie chce rozpoznawać siebie samej w lustrze terroru, co więcej, pod wrażeniem okropności nabiera do siebie jeszcze większego upodobania, staje się jeszcze bardziej ograniczona i bezrefleksyjna niż przedtem. Im gwałtowniej  zderza się  z własnymi ograniczeniami, tym mocniej  obstaje przy swojej władzy i tym tępiej kultywuje swą jednowymiarowość.

    (więcej…)

  • Walter Benn Michaels, Wolność, braterstwo… różnorodność

    Image(Komentarz Demokratesa: insynuacją byłoby twierdzenie, iż lewicowcy wybierający problematykę obyczajową i, by tak rzec, savoir-vivre-ową   zamiast bytowej chcą się w ten sposób przypodobać wyznawcom ideologii prokapitalistycznych. Ponieważ  coś jednak jest na rzeczy, sięgnijmy do nowatorskiego artykułu, którego fragmenty przytaczamy poniżej za polską edycją miesięcznika Le Monde diplomatique.)

    Komentarz tegoż miesięcznika: Różnorodność, prawa mniejszości, polityka tożsamości – to modne tematy medialnych debat i ulubione hasła lewicy kulturowej. Pozornie nowoczesne i postępowe, często stają się sojusznikami neoliberalizmu. Wykorzystuje on ideologie różnorodności w ataku na lewicowy postulat równości. To nie przypadek. Walka z seksizmem i rasizmem nie musi być lewicowa. Nierówności ekonomiczne, podział na biednych i bogatych, robotników i kapitalistów, nie wynikają bowiem z seksizmu i rasizmu, ale z kapitalizmu i stosunków własności. O tym zaś ideologia różnorodności nie wie nic).   

    (więcej…)

  • Marek Krak, Ateizm podskórny

    (Komentarz Demokratesa: poniższe refleksje teologa Marka Kraka prowokują ważne pytanie. Jaki etos potrafi realizować społeczeństwo, którego znakomita większość nie jest żywiej zainteresowana ani  ateistycznym humanizmem, ani religią, której wyznawanie deklaruje?)  

    Z badań statystycznych wynika, że jesteśmy jednym z najbardziej religijnych narodów Europy. Z punktu widzenia osób zatroskanych o rozwój racjonalnego myślenia w naszym kraju Polska religijność ma także inne, zaskakujące oblicze.

    (więcej…)

  • Katherina Kinzel, Tutejszość filozofii

    Image (Komentarz Demokratesa: scharakteryzowana poniżej przez Katherinę Kinzel   książka Daniela von Fromberga, poświęcona sofistom w ich relacjach do demokracji,  zasługuje na uwagę między innymi jako przykład starań o historię filozofii  nie wyobcowaną  z realnego świata)

    Sofiści – „czarne charaktery w historii filozofii”. Od czasów, w których działali jako wędrowni nauczyciele w demokratycznych Atenach za czasów Sokratesa, doświadczali najczęściej charakterystyk negatywnych. Także w kulturowej pamięci dzisiejszego czasu występują zazwyczaj jako oszuści i gaduły bez moralnych zasad, w najlepszym wypadku jako zręczni mówcy, łowiący ludzi na kuglarskie triki. Zaskakująco długowieczne echo polemiki, z którą przeciw sofistom występowali Sokrates i Platon. 

    (więcej…)

  • Krzysztof Lubczyński, Czy Olivier Besancenot stanie się odrodzicielem francuskiej lewicy?

    (Komentarz Demokratesa: czy nadchodzące czasy zaliczą Oliviera Besancenota do wielkich postaci, któż zgadnie? W każdym razie, w chwili  obecnej czyni on wrażenie człowieka mogącego się przyczynić realnie do demokratyzacji Europy)   

    Image Francja jest, być może, na progu nie tylko symbolicznego nawiązania do epoki, która zaczęła się Wielką Rewolucją Francuską. Runął wtedy, tak naprawdę po raz pierwszy w dziejach ludzkości, monopol władzy jako domeny monarchów i arystokratycznych wybrańców, w których żyłach płynęła tak zwana błękitna krew. Rewolucja wciągnęła w orbitę polityki – a co za tym idzie  władzy – ludzi do tej pory od niej dalekich: adwokatów, dziennikarzy, artystów, uczonych, nauczycieli, lekarzy rzemieślników, a nawet najzwyklejszych proletariuszy.

    (więcej…)

  • Przemysław Wielgosz, Kultura demokratyczna i jej wrogowie

    Kilka lat temu wybitny francuski socjolog Alain Touraine, autor klasycznych prac o rewolucji „Solidarności”, napisał, że wierć wieku po strajkach sierpniowych Polska stała się społeczną pustynią. Czy ta surowa ocena jest uzasadniona? Wszak od 17 lat w naszym kraju kwitnie demokracja, odbywają się wybory, a media cieszą się wolnością słowa. Rozkwita parlamentaryzm, działają setki partii politycznych i tysiące stowarzyszeń, a związki zawodowe są wolne i niezależne. A jednak diagnoza Touraine’a doskonale opisuje sytuację, w której systematycznie rośnie odsetek ludzi nieuczestniczących w wyborach lub takich, którzy głosują przeciw – nie tylko przeciw konkretnym partiom znajdującym się u władzy, ale przeciw całej klasie politycznej. To właśnie wyniosło do władzy PiS, które swój wizerunek zbudowało na sprzeciwie wobec III RP i jej klasy politycznej.

    (więcej…)

  • Wielka zmiana

    Jerzy Drewnowski i Stanisław Matuła rozmawiają o kryzysie
     
    S.M.: Mija właśnie dwadzieścia lat od czasu, w którym zakładaliśmy w Niemczech i poza Niemcami stowarzyszenie „Ergon”. Zdecydowaliśmy, że będzie to stowarzyszenie międzynarodowe,  działające pod hasłem popierania nowej myśli europejskiej. Mieliśmy przy tym na oku sprawę konkretniejszą – chodziło nam o wyczulanie opinii publicznej na degradowanie się demokracji w Europie oraz na to, co nazywaliśmy trzecioświatyzacją Europy. Sprzeciwu wobec ideologii neoliberalnej nie wyrażałeś wówczas przy pomocy tego terminu, choć zagrożenia ideologiczne w tym właśnie zakresie traktowałeś jako najpoważniejsze. Zwojowaliśmy niewiele, lecz rozwój sytuacji przyznał nam rację: najpierw, to znaczy dziesięć lat później, nieludzką ideologię neoliberalną zakwestionował światowy ruch alterglobalistyczny, dzisiaj lęk przed światowym kryzysem gospodarczym psuje jej opinię jeszcze bardziej. Czy zgodzisz się z tymi konserwatystami, tradycyjnymi liberałami i lewicowcami, którzy twierdzą, że neoliberalizm w konsekwencji tego kryzysu poniósł już obecnie całkowitą i ostateczną klęskę?

    (więcej…)

  • Marek Krak, Chybiony zakład

    W dyskusjach pomiędzy wierzącymi, a niewierzącymi, ci pierwsi powołują się często na słynny zakład Pascala, jako dowód na to, że opłaca się wierzyć.  Problem w tym, że genialny matematyk pomylił się formułując swoją tezę…
     

    (więcej…)

  • Immanuel Wallerstein, Wielka Depresja

    (Komentarz Demokratesa: w  dyskusji nad konsekwencjami obecnego światowego kryzysu gospodarczego głos ImageWallersteina mimo elementówmyślenia życzeniowego zasługuje na uwagę, m.in. ze względu na  ambicję ujęć systemowych i modelowych, nadal jeszcze niezbyt częstą)

    Nowy kryzys gospodarczy jest faktem.  To prawda, że są jeszcze dziennikarze, którzy nadal nieśmiało pytają ekonomistów, czy może dojść do osłabienia koniunktury. Nie zwracajmy na nich uwagi. To bowiem, co przeżywamy na prawdę, jest już początkiem rozwiniętego światowego kryzysu gospodarczego, któremu prawie wszędzie  będzie towarzyszyło potężne bezrobocie. Być może dojdzie także do nominalnej deflacji w klasycznym znaczeniu, z jej znanymi niedobrymi skutkami dla wszystkich. Niekontrolowana inflacja jest również możliwa, choć mniej prawdopodobna. Byłaby to tylko inna forma obniżenia wartości posiadanych pieniędzy, która zwykłym ludziom przyniosłaby jeszcze większe szkody

    (więcej…)

  • Marek Krak, Bohaterstwo niewiary

    Mamy święta i cały religijny świat mówi częściej niż zwykle o nadziei i szczęściu wiary. A nas, ludzi niewierzących, religijni znajomi pytają o nasz sens życia, nasze nadzieje i radości. Co im wówczas odpowiadamy?

    (więcej…)